Bierbrouwerij De Schans

Over de brouwerij

Bieren

6 Gebrouwen sinds: 2002 Alcoholpercentage: 5.8% Soort: speciaalbier, dubbel Opmerkingen: Opvolger van Heel. Abay Ethiopian Beer Gebrouwen sinds: 2000 Opmerkingen: Speciaal gebrouwen voor Ethiopische restaurants in Nederland. Alcmaers Burcht Bier Gebrouwen sinds: 2001 Alcoholpercentage: 5.8% Opmerkingen: Verkrijgbaar in het stedelijk museum, het biermuseum en een aantal café's. De Schans Witte Baard Gebrouwen sinds: 2000 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: winterbier Boeren Blond Gebrouwen sinds: 2002 Alcoholpercentage: 6.0% Opmerkingen: Een blond tot koperkleurig bier, waarin zowel de mout- als hopsmaak duidelijk aanwezig zijn. De pittige afdronk maakt dit tot een overheerlijk karakteristiek blond bier. Boeren Rogge Gebrouwen sinds: 2002 Alcoholpercentage: 7.5% Opmerkingen: Een donkerbruin bier, gebrouwen van onder andere ongemout rogge. Voor de liefhebber van een stevig glas bier, met de zeer eigen en aparte caramelachtige roggesmaak. Boeren Tarwe Gebrouwen sinds: 2002 Alcoholpercentage: 4.8% Soort: tarwebier Opmerkingen: Een lichtblond bier met een karakteristieke tarwesmaak, zonder dat deze overheersend overkomt. Zacht, fris en fruitig van smaak en met een aangenaam bittere smaak in de afdronk. Canadian Goose Pale Ale Gebrouwen sinds: 1998 Alcoholpercentage: 4.5% Edelbier Gebrouwen sinds: 2000 Alcoholpercentage: 8.5% Soort: tarwebier Sparkling Gold Gebrouwen sinds: 2001 Alcoholpercentage: 5.2% Soort: märtzen Dubbel Heel Gebrouwen sinds: 2002 Dubbele Klap Gebrouwen sinds: 2000 Alcoholpercentage: 7.5% Soort: speciaalbier, dubbel Opmerkingen: Schans Bier Dubbel maar dan in een 75 cl. fles. Schans 100% Tarwe Gebrouwen sinds: 1999 Stamwortgehalte: 14.7 Alcoholpercentage: 6.0% Soort: tarwebier Opmerkingen: Schans 100% Tarwe wordt één keer per jaar gebrouwen. Schans Bier Dubbel Gebrouwen sinds: 1998 Alcoholpercentage: 7.5% Soort: speciaalbier, dubbel Schans Bier Wit Gebrouwen sinds: 1998 Soort: witbier Schans Blond Extra Gebrouwen sinds: 2000 Stamwortgehalte: 14.7 Alcoholpercentage: 6.0% Schans Chocolade Stout Gebrouwen sinds: 2003 Alcoholpercentage: 6.0% Soort: stout Opmerkingen: Ongefilterd, ongepasteuriseerd en gebrouwen in opdracht van De Bierkoning. Schans Eindejaarsbier Gebrouwen sinds: 2001 Alcoholpercentage: 9.0% Soort: winterbier Schans Goud Gebrouwen sinds: 2001 Alcoholpercentage: 5.2% Soort: märtzen Schans Hefe Weisse Gebrouwen sinds: 2002 Alcoholpercentage: 4.8% Schans Helles Bock Gebrouwen sinds: 2001 Soort: bok Schans Märzen Gebrouwen sinds: 2000 Alcoholpercentage: 5.2% Soort: märtzen Schans Old Ale Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: winterbier Opmerkingen: In eerste instantie speciaal gebrouwen t.g.v. het eenjarig bestaan van de brouwerij op 5 februari 1999. Schans Pils Gebrouwen sinds: 2003 Soort: pils Opmerkingen: Ongepasteuriseerd en ongefilterd bier van lage gisting. Schans Voorjaarsbier Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 6.5% Soort: meibok Schans Winterbier Gebrouwen sinds: 2003 Alcoholpercentage: 9.0% Soort: winterbier Schansbier Blond Gebrouwen sinds: 1998 Alcoholpercentage: 4.5% Opmerkingen: Schans Bier Blond was het eerste bier dat door de brouwerij werd gebrouwen. Schansbier Herfstbok Gebrouwen sinds: 2002 Soort: bok Schansbier Saison Gebrouwen sinds: 2003 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: saison Opmerkingen: In eerste instantie was dit bier alleen verkrijgbaar voor leden van Societeit De Schans, maar werd vanaf 2003 vast in het assortiment opgenomen. Schansbier Schwarz Gebrouwen sinds: 1999 Stamwortgehalte: 12.4 Alcoholpercentage: 5.0% Opmerkingen: Eerder op de markt gebracht onder de naam Eclips. Schansbier Tripel Gebrouwen sinds: 1998 Stamwortgehalte: 20.0 Alcoholpercentage: 8.5% Soort: speciaalbier, tripel Schansbier Cuisine Gebrouwen sinds: 2006 Soort: speciaalbier Opmerkingen: Roggebier, speciaal voor gebruik in de keuken (zonder koolzuur). Schansbier Spelt Gebrouwen sinds: 2006 Soort: speciaalbier, spelt Opmerkingen: 60% gerstemout en 40% speltmout. Schansgeit Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 7.3% Soort: bok van Vollenhoven Extra Stout Gebrouwen sinds: 2006 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: winterbier Opmerkingen: Zo vaak komt het niet voor dat een dood biermerk weer tot leven gewekt wordt. Toch voltrok dit mirakel zich onlangs in Amsterdam. Voor het eerst sinds jaren vloeide er weer Van Vollenhoven Stout uit de bierkraan. Voor de herintroductie van dit bier was een bijzondere locatie gekozen: de Pilsner Club in Amsterdam, beter bekend als "De Engelse Reet". Dit caf is n van de markantste kroegen van de hoofdstad. Al meer dan honderd jaar is het in handen van de familie Van Veen. Het caf heeft geen bar, Teun van Veen bedient samen met zijn collegas aan tafel. Voor de introductie van Van Vollenhoven Stout waren die tafels overigens verdwenen. Maar zelfs de extra ruimte die daardoor ontstond, was onvoldoende voor de menigte belangstellenden, die op de herintroductie was afgekomen. Een valkenier had zelfs een levende gekroonde valk meegenomen. Van Vollenhoven Stout is een donker, bijna zwart, speciaal bier dat oorspronkelijk werd gebrouwen door brouwerij "De Gekroonde Valk" in Amsterdam. De brouwerij werd opgericht op 14 juli 1733 (nog voor de Franse Revolutie!). In 1791 werd zij overgenomen door de Rotterdamse familie Van Vollenhoven, die ook zijn naam gaf aan verschillende bieren. Het hoogtepunt van de brouwerij lag in het laatste kwart van de negentiende eeuw, onder leiding van de sociaal bewogen Willem Hovy, kleinkind van de weduwe Van Vollenhoven. En van zijn nazaten was eregast op de herintroductie van het bier. Rond 1900 was de brouwerij met afstand de grootste van de stad, groter dan Heineken en Amstel. Nog steeds vind je op de Hoogte Kadijk een pilaar met daarop een gekroonde valk, die aangeeft waar de trotse brouwerij eeuwen lang gestaan heeft. De Tweede Wereldoorlog en de dekolonisatie van Nederlands Indië bleken funest voor de brouwerij. In 1949 nam Heineken het bedrijf over om in 1956 de poorten voorgoed te sluiten. Tot 2002 brouwde Heineken jaarlijks een kleine hoeveelheid Van Vollenhoven Stout om het merk levend te houden. Het obscure biermerk trok echter nauwelijks de aandacht en het brouwen van dit speciale bier leverde meer ellende op dan het aan inkomsten opbracht. Een groepje enthousiastelingen wist Heineken echter zo ver te krijgen een licentie te verlenen om dit bier opnieuw te brouwen. Brouwer Guus van Roijen van brouwerij De Schans uit Uithoorn wist op basis van een origineel recept uit 1949 het bier weer tot leven te wekken. Het gitzwarte bier is vol van smaak met een licht bittere afdronk. Er is maar een hint aanwezig van de wrange branderige smaak die de meeste Ierse stouts kenmerkt. Aan de andere kant heeft het duidelijk een zoetje, wat Van Vollenhoven vroeger ook bij de vrouwen tot een populair bier maakte. Met 7% alcohol kun je het moeilijk een doordrink bier noemen. Aan de andere kant, de aanwezigen in De Engelse Reet lieten zich het bier goed smaken. Ze gingen pas weg toen alle vaten Van Vollenhoven Stout leeggedronken waren. Het is er weer: Amsterdams stout Het Parool, 20 november 2006 (Amsterdam) BART MIDDELBURG Van Vollenhoven's Bierbrouwerij De Gekroonde Valk was een eeuw geleden de grootste in Amsterdam. In 1956 ging de deur dicht. Maar nu is Van Vollenhoven's Extra Stout terug. Brouwer Guus Roijen uit Uithoorn spreekt van een 'geroosterde' maar niettemin 'fruitige' smaak. Doordrinkbaar, zoals het in vakjargon heet, is de stout echter niet. "Nee, het is zwaar bier, het is ook zeven procent, dus dat kun je niet een avond lang drinken. Dit bier drink je met mes en vork." De befaamde Van Vollenhoven's Bierbrouwerij De Gekroonde Valk is definitief verleden tijd, maar een van de historische producten van Van Vollenhoven - het stout bier - komt deze week opnieuw op de markt. Voor de terugkeer van Van Vollenhoven's Extra Stout is jaren geijverd door de stichting De Gekroonde Valk, een verzameling hobbyisten die alles wat los en vast zit van de voormalige brouwerij verzamelen, in samenwerking met brouwer Roijen. Brouwerij De Gekroonde Valk werd in 1733 opgericht, en was aanvankelijk een van de vele brouwerijen die de stad telde, ingeklemd tussen de Hoogte Kadijk en de Nieuwe Vaart. In 1791 werd De Gekroonde Valk overgenomen door de Rotterdamse familie Van Vollenhoven, en heette voortaan Van Vollenhoven's Bierbrouwerij De Gekroonde Valk. De grootste bloei maakte de brouwerij door in het laatste kwart van de negentiende eeuw, toen de sociaal bewogen ven politiek actieve Willem Hovy directeur was Stout bier werd al sinds 1860 geproduceerd, eind negentiende eeuw begon Van Vollenhoven ook zogeheten Muenchener Pils te brouwen, de voorloper van de huidige pils. Rond 1900 was Van Vollenhoven met afstand de grootste bierbrouwerij in Amsterdam, waarbij het fabrieksterrein aan de Hoogte Kadijk steeds verder uitdijde. Van dat industriele erfgoed is vrijwel niets meer over, met uitzondering van het achttiende-eeuwse directiehuis en pakhuis d'Pelikaan, nu een appartementencomplex. In de crisisjaren dertig raakte Van Vollenhoven in de problemen, de nekslag kreeg de brouwerij door de oorlog en doordat Indonesie onafhankelijk werd; Van Vollenhoven had decennia het monopolie gehad op biertransporten naar Indie. Heineken, dat al lang op Van Vollenhoven liep te azen, nam de brouwerij vervolgens in 1949 over. De fabriek aan de Hoogte Kadijk werd in 1956 gesloten. Heineken bleef, op kleine schaal, nog wel Van Vollenhoven's Stout produceren, maar deed dat, voor de kenner een gruwel, ondergistend, in plaats van bovengistend, zoals gebruikelijk bij stout. Eind 2002 haalde Heineken het van de markt: de omzet was nihil, en de natuurlijke kleurstoffen voor het zwarte stout bier vervuilden de leidingen maar. Op dat moment sloeg stichting De Gekroonde Valk toe. "We hebben Heineken benaderd met het verzoek of wij Van Vollenhoven's Stout in licentie mochten gaan brouwen. Heineken was daar heel aardig over. Wij betalen Heineken een symbolisch bedrag, en het merk is nu van de stichting," aldus secretaris Eymert van Manen. Het recept, daterend uit de negentiende eeuw, was ook geen probleem. "Dat recept is namelijk keurig op papier gezet op 8 augustus 1949, in een vergadering van Heineken met Van Vollenhoven," zegt penningmeester Pieter Teepe. Resteerde het zoeken naar een brouwer, wat wel een obstakel was. Het brouwen van de traditionele stout (met als ingredienten Amsterdams water, bruinmout, kleurmout, donkermout, lichtmout, suiker, hop en gist) vereist namelijk drie op elkaar aangesloten ketels. Van Manen: "Niemand heeft dat meer. Ik ben zelfs in Belgie geweest, maar nee." Tot een brouwer in Uithoorn over een dergelijke installatie bleek te beschikken: Guus Roijen, een voormalige informatietechnicus van IBM die in 1998 uit liefhebberij brouwerij De Schans is begonnen. Roijen:"Ik heb meteen ja gezegd, want ik ben gek op dit soort experimenten." Het brouwen van Van Vollenhoven's Extra Stout moet 'een jaarlijkse, Amsterdamse traditie' worden, zegt Roijen. "We willen niet meedoen met dat bokbier-gedoe, want dat zijn zulke platgetreden paden, maar het is wel een bier voor de winter; je wordt er ook warm van." Commercie speelt daarbij een ondergeschikte rol: de stout wordt in kleine hoeveelheden gebrouwen, en zal slechts worden verkocht door een aantal gespecialiseerde biercafes en slijterijen. "Welnee," zegt Van Manen, "zoiets doe je niet om binnen te lopen, maar als grapje, als serieus grapje. En om iets dat van historische waarde is voor de stad te behouden." Pieter Teepe, brouwer Guus Roijen en Eymert van Manen (vlnr) in brouwerij De Schans. foto'S johannes abeling Links de koperen valk die honderd jaar geleden de tapkasten sierde van cafes die Van Vollenhoven's schonken. Van Vollenhoven's Extra Stout, terug op de Amsterdamse markt. Bierviltjes van Van Vollenhoven's uit de jaren dertig. Stout uit de dood herrezen NRC Handelsblad, 29 november 2007 Pagina 22 (ACHTERPAGINA) Jan Maarten Deurvorst Gisteren werd in Amsterdam volgens een oud, hervonden recept gezondheidsbier op de markt gebracht dat op zeer beperkte schaal verkrijgbaar is. Het begon allemaal toen Amsterdammer Eymert van Manen de weduwe van de laatste brouwerijdirecteur opspoorde. Bij het bezoek aan mevrouw Krner, in een bejaardentehuis in Velp, gaf zij hem een envelop met daarop 'Strict vertrouwelijk'. Vijf velletjes met zinnen als: "Goed vermengd worden zeven liter azijnzuur en zes kilo vislijm en 35 liter water. Na 24 uur wrijft men de dikke stukken door de zeef." Het zou toch niet? Jawel, dit moet de receptuur zijn van het fameuze Van Vollenhoven Extra Stout; een bier uit 1862 en tot 1949 gebrouwen aan de Amsterdamse Hoogte Kadijk. Van Vollenhovens Bierbrouwerij De Gekroonde Valk was rond 1900 de grootste brouwerij van Amsterdam. Groter dan Amstel en Heineken. Stout is een Angelsaksisch bier (Guinness, Murphy's) en kwam op de Nederlandse markt door Willem Hovy, directeur van de brouwerij tussen 1858 en 1913. De gelovige Hovy (die met Abraham Kuyper de VU en het gereformeerde dagblad De Standaard oprichtte en voor de ARP in de Senaat zat) maakte zich zorgen over het alcoholmisbruik, vooral jenever, door de bevolking volk. Zijn brouwerij kwam met Extra Stout, een calorierijk en een beetje vettig bier, als alternatief voor sterkere dranken. Wekelijks kregen zijn arbeiders een kratje van het gezondheidsbier. Er kwam een advertentiecampagne met slagzinnen als: "Van Vollenhoven's Stout meest versterkende drank voor jong en oud. Aanbevolen door H. H. Geneeskundigen." Vrouwen dronken bijna geen bier. Waarop de bierfabrikant het fabeltje de wereld in hielp dat dit donkerbruine vocht onmisbaar was voor vrouwen die hun kind de borst gaven. Griet (platvis) had die naam al. Op de Kadijken heette het: "Stout voor het zog en grieten voor de dikke tieten." De stichting De Gekroonde Valk, met Van Manen als voorzitter, bestaat uit enthousiaste buurtbewoners die alles verzamelen van de oude Amsterdamse brouwerij. Tien jaar geleden brachten zij het grote bronzen beeld van de valk (eeuwenlang markeerde dat de ingang van de fabriek) terug op de dijk. De stichting wilde ook het bier weer gaan brouwen. Maar de brouwerij was in 1949 opgekocht door Heineken. Die had de rechten. Bovendien brouwde Heineken twee keer per jaar zelf een kleine hoeveelheid (7000 hectoliter) van een vloeistof die officieel Van Vollenhoven Extra Stout heette maar weinig gemeen had met het oorspronkelijke bier. Deze stout werd onder te lage temperaturen (ondergistend in plaats van bovengistend), in een afwijkende installatie volgens een afwijkende (pilsener) methode gebrouwen in de exportbrouwerij van Den Bosch. In 2002 stopte Heineken de productie. Voor een symbolisch bedrag kreeg de stichting de rechten. Daar stond Van Manen als leek met een eeuwenoud recept vol bruinmout, kleurmout, donkermout, lichtmout en vismeel. Van Manen: "Om dat stout te brouwen volgens de oude receptuur, is een drieketelige installatie nodig. We zijn de hele Benelux afgereisd, nergens was die vinden. Tot iemand ons attendeerde op brouwerij De Schans in Uithoorn. Om de hoek eigenlijk." Ook voor brouwmeester Guus Roijen was het moeilijk de oorspronkelijke stout te benaderen. "Hoe gedetailleerd het recept ook is, er staat niet in welke zwartmout of welke gist erin moet. En gist, dat vaak groeit in symbiose met een plek of een klooster, is de helft van de biersmaak. De basis voor het Extra Stout was hoogstwaarschijnlijk een ter ziele gegane Van Vollenhoven-gist. Ik vond uiteindelijk het bier opnieuw uit door eerst goed het recept te lezen en daarna mijn ogen dicht te doen. Ik zag de reclames van de zogende dames en de gespierde arm die een glas stout vasthield. Ik deed er een zoetje in en een bittertje. Ik brandde het wat, maar niet zo veel dat het bier ging vervelen." Eind 2006 was de nieuwe stout er. Elke winter wordt een kleine hoeveelheid gemaakt, te koop bij café De Pilsener Club en slijterij De Schans in Uithoorn. De Stichting kreeg De Gouden Pint 2007, een tweejaarlijkse aanmoedigingsprijs voor bierinitiatieven. Uit het juryrapport: "Tot ons leedwezen zijn veel bijzondere bieren verdwenen onder druk van globalisering en rationalisering. Dan moet je ervan uitgaan dat wat weg is nooit meer terugkomt. Hier is toch een klassiek bier uit de dood opgestaan." Rooie Vos Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 3.5% Soort: zomerbier Opmerkingen: Rooise Vos is vernoemd naar de tabaksfabriek die zich vroeger tegenover de brouwerij bevond. Winterwarmer Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 7.4% Soort: winterbier Opmerkingen: Gebrouwen op basis van Schans Old Ale maar dan met chocolade-mout in plaats van roasted barley. Wittebaard Gebrouwen sinds: 2000 Alcoholpercentage: 7.5% Soort: winterbier