Huisbrouwerij Klein Duimpje

Over de brouwerij

afb. 1: Erik Bouman, brouwmeester van Klein Duimpje

Bieren

Abraham Bier 50 Gebrouwen sinds: 2004 Alcoholpercentage: 8.5% Bollenstreek Ale Gebrouwen sinds: 2001 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: ale Opmerkingen: Bollenstreek Ale is een licht amberkleurig bier van 7%. Een makkelijke en frisse doordrinker, iets moutig en een klein beetje hopbitterheid in de afdronk. Volgens de brouwerij groeit dit bier op een genetisch gemanipuleerd bollenveldje in de Bollenstreek. Het bolleke groeit in al zijn pracht inclusief schuimkraag aan zijn steel. De plek wordt uiteraard angstvallig geheim gehouden zodat deze niet onder de voet wordt gelopen door de vele bierliefhebbers. Bollenstreek Bier Blond Gebrouwen sinds: 2004 Bollenstreek Bier Tripel Gebrouwen sinds: 2005 Soort: speciaalbier, tripel Bollenstreek Bier Wit Gebrouwen sinds: 2004 Hillegomse Hangkous Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 8.5% Soort: winterbier Opmerkingen: Door gebruik van de combinatie zoethout, curacaoschil en kruidnagel krijgt dit bier zijn mooie volle smaak. Gedurenden het brouwproces is gebruik gemaakt van donkere kandijsuiker. Hangkous is de bijnaam van de Hillegomse bevolking. Deze naam stamt uit de tijd van de Franse revolutie. In die tijd was het dragen van kuitbroeken een trend. Deze broeken laten de kuit zichtbaar en hadden dus als risico dat als je geen mooie kuiten had je danig te kijk liep. Daarom werden er in de kousen speciale kuiten gemaakt om ze beter uit te laten komen. Gaat de kous echter zakken dan komt de kuit fout te zitten dan is men de bespotting van een ieder. Op het etiket is Klein Duimpje dan ook afgebeeld met een afgezakte slobkous. De Hillegomse Hangkous is van het type Scotch Ale. Hilleghemse Dubbel Gebrouwen sinds: 2003 Alcoholpercentage: 7.5% Opmerkingen: De Hilleghemse Dubbel, op de markt sinds mei 2003, is een volmoutig bier, iets zoetig met een lichtbittere nasmaak. Dit bier was voor de introductie al twee seizoenen op proef als huisbier (dubbel) bij Camping Latoru in Oirschot. De afbeelding op het etiket is het 13e eeuwse "Hof van Hillegom", thans in gebruik als gemeentehuis van Hillegom (vroeger werd Hillegom de Heerlijkheid Hillegom, of Hilleghem genoemd). Op het etiket staat de tekst: "al in 1340-1350 kwamen de graven van Holland en hun edelen onder het genot van een goede kan bier regelmatig bijeen in 't Hof van Hillegom". Hillegoms Tarwe Bier Gebrouwen sinds: 1999 Stamwortgehalte: 12.0 Alcoholpercentage: 5.5% Soort: zomerbier Opmerkingen: Het bier kwam tot stand na experimenteren en verfijnen van de receptuur in de amateur brouwketels thuis. Hillegoms Tarwe Bier is pittig van karakter, fris kruidig en behoorlijk fruitig. Door zijn friszurige smaak is het een dorstlesser bij uitstek. Volgens de brouwer stroomt dit bier eens per zomer uit de antieke Hillegomse waterpomp die in het midden van de hoofdstraat van Hillegom staat. De datum wordt vanzelfsprekend angstvallig geheim gehouden. Gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van de Scheldebrouwerij. Honing Porter Gebrouwen sinds: 2003 Stamwortgehalte: 12.0 Alcoholpercentage: 5.5% Soort: speciaalbier, honing Opmerkingen: Door toevoeging van lindehoning krijgt deze variant een zeer zachte smaak en gecombineerd met de moutbitterige afdronk krijgt dit bier zijn unieke smaakeigenschappen. Imperial Russian Stout Gebrouwen sinds: 2004 Alcoholpercentage: 10.0% Soort: stout Jeneverbes Bier Gebrouwen sinds: 2008 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: speciaalbier Kerstbier Gebrouwen sinds: 2000 Stamwortgehalte: 18.0 Alcoholpercentage: 8.5% Soort: winterbier Opmerkingen: Het bier is vol van smaak, lichtzoetig met een uitgebalanceerde hopbitterheid. Eind 2003 werd er een hoeveelheid van 4.000 liter Kerstbier gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van de Scheldebrouwerij in 's-Gravenpolder. Kruiden Ale Gebrouwen sinds: 2001 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: speciaalbier, kruiden Opmerkingen: Kruiden Ale is een gruitbier, gebrouwen naar een recept uit de 19e eeuw van een brouwerij die in Alkmaar heeft bestaan. Als kruiden zijn gember, anijszaad en kruidnagel gebruikt. Toentertijd werd er nog geen hop gebruikt, maar om tegemoet te komen aan de smaak van tegenwoordig en tevens voor de houdbaarheid van het bier, is Saaz hop toegevoegd. Delftse Kuyte Bier Gebrouwen sinds: 2007 Alcoholpercentage: 8.5% Soort: winterbier Opmerkingen: Delftse Kuyte Bier is gebrouwen in opdracht van Aad van der Hoeven, auteur van het boek 'Delft, stad met een vergeten bierhistorie'. Erik de Noorman Gebrouwen sinds: 1997 Stamwortgehalte: 20.0 Alcoholpercentage: 9.0% Soort: winterbier Opmerkingen: Toen dit bier in 1998 voor de tweede maal werd gebrouwen werd besloten om Huisbrouwerij Klein Duimpje op te richten. De keuze van de naam kwam op een ludieke wijze tot stand door de kleinschaligheid in de brouwwereld. Erik de Noorman is een extra zwaar, verwarmend donker amberkleurig bier, volmoutig en met een breed smaakpallet en een subtiele fruitigheid en kruidigheid. Het is het zwaarste bier in het assortiment. Het bier is te plaatsen in de categorieën winterbieren, zware tripels of massive ales. Vanaf mei 2003 werd het alcoholpercentage verlaagd van 9,5% naar 9%. Erik de Noorman wordt gebrouwen m.b.v. de brouwfaciliteiten van De Scheldebrouwerij. Hazelnoot Porter Gebrouwen sinds: 2000 Stamwortgehalte: 12.0 Alcoholpercentage: 5.5% Soort: porter Opmerkingen: Hazelnoot Porter is een variatie op het winnende recept van de 'gewone' Porter. Door het gebruik van een kleine hoeveelheid gemalen hazelnoot krijgt dit bier zijn specifieke smaak. Porter Gebrouwen sinds: 2000 Alcoholpercentage: 5.5% Soort: porter Opmerkingen: Met het recept van de Porter werd Huisbrouwerij Klein Duimpje uit meer dan 400 bieren gekozen als winnaar van het 13e Open Nederlands Kampioenschap voor amateur bierbrouwers. Pas in 2000 werd het bier vast opgenomen in het assortiment. Door het gebruik van donkere moutsoorten (chocolademout) en de typische East Kent Golding hop is het vol van smaak en behoorlijk moutbitterig (38 EBU). Porter is een biertype uit het begin van de 18e eeuw, waaruit later de Stout-bieren, zoals Guinness zijn ontstaan. Na de Tweede Wereldoorlog werd Porter nauwelijks meer gebrouwen. Pas na 1970 kwam het biertype weer mondjesmaat op de markt. Nu zijn er in Engeland, Denemarken, Polen, Tsjechië en in Nederland weer brouwerijen die Porter in het assortiment hebben. Uit de voormalige oostbloklanden komen vrij zware Porters van 8 à 10 procent. Sinterklaas Bier Gebrouwen sinds: 2006 Alcoholpercentage: 7.0% Slobberbok Gebrouwen sinds: 1999 Stamwortgehalte: 15.6 Alcoholpercentage: 6.5% Soort: bok Opmerkingen: Gebrouwen sinds 24 juli 1999 en op de markt sinds oktober 1999. Gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van de Scheldebrouwerij. Slobberbok is een volmoutig donker 4-granen bokbier met een caramelachtige smaak en een bitterheid in de nasmaak. Als vierde en aparte graansoort is zowel gemoute- als ongemoute rogge gebruikt. In 2003 werd er 7000 liter gebrouwen terwijl dat de jaren ervoor nog tussen de 3500 en 4000 liter was. In 2005 werd er 6000 liter gebrouwen. In 2006 werd er 7000 liter gebrouwen De Blauwe Tram Gebrouwen sinds: 2002 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: tripel Opmerkingen: Vanaf begin 1900 tot in 1960 reed de blauwe tram door de Bollenstreek. Met dit bier herleven deze oude tijden een klein beetje en menig Bollenstreker zal zich dit trammetje nog kunnen herinneren. Tulpenbok Gebrouwen sinds: 2008 Soort: meibok ZevenMijlsLaarzen Gebrouwen sinds: 1999 Stamwortgehalte: 15.6 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: meibok Opmerkingen: Gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van Scheldebrouwerij. Het eerste brouwsel dateert van 6 februari 1999. ZevenMijlsLaarzen is een goed doordrinkbaar blond bier, verfrissend van smaak met een lichte hopbitterheid. Door gebruik van gerstevlokken is het zeer zacht van afdronk. Een klein beetje koriander is toegevoegd waardoor de bierkenner een lichte zweem van kruiden zal herkennen. Als type is het te plaatsen tussen een Belgische Ale en een tripel (maar dan zachter van smaak). Elfeneenhalf Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 11.5% Dubbel Gerste Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 7.5% Soort: speciaalbier Opmerkingen: Aad van der Hoeven van Bierhistorie Delft heeft in het familie archief van de familie van Berckel die vanaf 1700 eigenaar was van Bierbrouwerij De Gekroonde P, die gevestigd was aan de Voorstraat en was de laatste bierbrouwerij in Delft, toen deze in 1922 zijn deuren sloot, een origineel recept gevonden van een bier wat men rond 1890 brouwde met de naam Dubbel Gerste. Het recept is door Huisbrouwerij Klein duimpje uit Hillegom tot een hedendaags drinkbaar bier gebrouwen. Het is een pittig en volmout bier, iets zoetig, hoppig en bitter van smaak. Om het bier goed donker van kleur te krijgen is er ook chocolade mout aan toegevoegd. Het bier bevat meer alcohol dan het vroeger bevatte, het is uitgekomen op 7.5 %. Het bier is ongepasteuriseerd en heeft nagisting op fles. Bezoekers van de 2e bierhistorische dagen wat in het 2e weekend van september 2009 werd gehouden konden die dag al kennis maken met dit bier. Het ging toen nog over een proefbrouwsel. De bezoekers kregen een beoordelingsformulier en konden het bier ook een cijfer geven. Het werd dat weekend beoordeeld met een 8.5 en dat gaf van der Hoeven de doorslag om dit bier ook werkelijk op de markt te zetten. Het blok waar nu het huidige complex "de gekroonde P" staat, op de hoek van de Voorstraat en de Drie Akerstraat, stond ooit in de veertiende eeuw het oude Cellebroeder klooster. In de loop van de eeuwen heeft het meerdere gedaanten aangenomen. Ooit stonden hier grote grachtenpanden met lange, diepe aaneengesloten tuinen die een binnenhof vormden tussen de Voorstraat en de Verwersdijk. Op dat binnenhof stonden een tijdlang ook kleinere personeelswoningen. De vorm van deze tuinen vond waarschijnlijk zijn oorsprong uit de tijd dat het Cellebroeder klooster daar had gestaan. Al in de zestiende eeuw brouwde men er lustig op los op het terrein van de huidige Voorstraat 36-40. Hoe komt de brouwerij aan zijn naam" de P". In het algemeen is ondervonden dat brouwerijen meestal werden vernoemd naar hun omgeving. Dit kan aan de hand van de naam van de eigenaar van het bedrijf, de bewoner van het pand of de straat of steeg waaraan zij lagen. In het geval van brouwerij de P zou moeten worden gezocht naar relaties met namen beginnende met een P. Aangezien de naam "de P" al in de oudst gevonden geschriften van begin 17e eeuw terugkomt, wordt aangenomen dat deze brouwerij altijd zo heeft geheten. Het is niet te achterhalen of er in het begin iemand woonde wiens naam met een P begon, aangezien de vroegste bron waar de brouwerij genoemd geen namen van eigenaren vermeldt. Latere eigenaren hadden in ieder geval niet een dergelijke naam. Het zou kunnen dat de naam uit de directe omgeving is afgeleid. Brouwerij de P lag vlak bij de Steegh van het Paert, tegenwoordig bekend als de Drie Akerstraat. Tussen deze steeg en de brouwerij in kwestie lag slechts n gebouw, een andere brouwerij met de naam" Het Paert" Hier is waarschijnlijk sprake van een relatie tussen de naam van de brouwerij en de naam van de steeg waaraan de brouwerij lag. Het is niet bekend of de brouwerij naar de steeg vernoemd of andersom. Wel kan aangenomen worden dat de naam van brouwerij "de P" weer afleid is van de naam van brouwerij "Het Paert. Beide namen bestaan naast elkaar in de archieven tot 1632. Daarom kan aangenomen worden dat het twee aparte brouwerijen waren die onafhankelijk van elkaar functioneerden. Voordat in 1700 Bartholomeus Arentszoon van Berckel eigenaar werd van de Brouwerij De P, was er al in de zestiende eeuw Dirck Claeszoon Nootdorp, die op nummer 36 "Syn Huysingh en brouwerij had en op nummer 38-40 woonde Crynthen Dammasdochter. Brouwerij De P was toen in handen van een vrouw. Rond 1600 brouwde Bruin Harmenszoon Schinkel zijn bieren in het pand. Brouwerij Het Paert was in handen van Christiaanszoon van Groenewegen, inmiddels hadden beide panden ook een mouterij tussen de muren. Het Paert werd in 1632 overgenomen door Adriaan Pau en vlak daarna door Willem van de Chijs. Na de dood van Bruin Harmenszoon Schinkel werd de brouwerij Het Paert geleid door zijn vrouw na enige jaren verkocht zij brouwerij de P aan Pieter Ariensz. Croeser. Aan het betaalde belasting bedrag te zien ging het goed met brouwerij De P en vond er tussen 1632 en 1638 een redelijke uitbreiding plaats door middel van 4 vuurplaatsen. In die zelfde periode ging het met Het Paert veel minder, de omzetten daalde en het is dan ook niet onwaarschijnlijk dat De P. een gedeelte van Het Paert heeft opgekocht, aangezien het bedrag waarmee de belasting was vermeerderd ongeveer hetzelfde bedrag is waarmee de belasting van Het Paert is verminderd. In 1638 neemt Pieter Arienszoon Croeser het resterende gedeelte van brouwerij Het Paert over en veranderd de brouwerij in een woonhuis wat niet door de brouwer zelf wordt bewoont. De P heeft dan op dat moment 18 vuurplaatsen, helaas wordt nergens vermeld of het over haardsteden, eestten of brouwketels gaat. Dan valt er een gat in de archieven waarbij niet valt te achterhalen wie de eigenaars van de panden waren. Uitgegevens van de stamboom van de familie van Berckel mag wel worden aangenomen dat rond 1718 Bartholomeus van Berckel in het bezit is gekomen van beide panden. Dit is een redelijke aanname omdat in de stamboom staat vermeld dat hij in die tijd in Delft woonde en brouwer was. Later nam zijn zoon Martinus van Berckel de brouwerij over. Na Martinus hanteerde Adrianus Josephus van Berckel de roerstok,daarna was het mr. Hendrik van Berckel de eigenaar, daarna Augustinus Josephus van Berckel en als laatste Cornelis Josephus van Berckel en daarna viel het doek voor deze succesvolle bierbrouwerij. Haagse Harry Pogtah Bieah Gebrouwen sinds: 2010 Soort: porter Opmerkingen: Speciaal gebrouwen in opdracht van ABC Beers, een bierwinkel in Den Haag. Pharao Bier Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 5.0% Opmerkingen: Speciaal gebrouwen ter gelegenheid van het 3e Delftse Bierhistorisch Weekend (11 en 12 september 2010). Het bier is gebaseerd op het laatste recept van de gesloten brouwerij De Gekroonde P. Het recept stamt uit 1870 en werd door de burgemeester van Delft, Bas Verkerk, gepresenteerd. Er werd 400 liter gebrouwen.

afb. 2: Louis van Velthoven (L) en Erik Bouman (R)