Jopen B.V.

Over de brouwerij

afb. 1: Michel Ordeman

Bieren

Jopen Adriaan Gebrouwen sinds: 1999 Alcoholpercentage: 5.0% Soort: witbier Opmerkingen: Op vrijdag 11 juni 1999 werd Adriaan, een driegranen bier, gepresenteerd. Adriaan wordt gebrouwen naar een recept uit 1407. Daar de brouwerij nog niet de beschikking had over een eigen brouwerij werd het bier gebrouwen met behulp van de faciliteiten van Brouwerij Strubbe in België. Adriaan is een gruitbier. De naam van het bier is afkomstig van een onderdeel van de historie van Haarlem, namelijk de molen Adriaan. Deze molen heeft eeuwenlang graan gemalen, onder andere voor de brouwers in Haarlem. In 1932 brandde de molen af. In 1999 was de restauratie in volle gang. Eén van de aandeelhouders van de Jopen BV is tevens één van de initiatiefnemers van de restauratie van de molen. Per liter verkochtte Adriaan werd een bepaald bedrag geschonken ter restauratie van de molen. Jopen Hoppenbier Gebrouwen sinds: 1994 Stamwortgehalte: 15.3 Alcoholpercentage: 6.8% Soort: haverbier Opmerkingen: Jopen Hoppenbier is een replica van een stadsbier uit Haarlem en is gebrouwen volgens het brouwerskeur (gemeentelijk voorgeschreven recept) uit 1501. Het bier vond haar oorsprong in 1994 en is geboren uit een idee van een aantal bierliefhebbers die hiertoe in 1992 de Stichting Haarlems Biergenootschap hebben opgericht. Het doel van de stichting was om de inwoners van Haarlem in 1995, toen de stad haar 750-jarig bestaan vierde, te trakteren op een echt Haarlems biertje. En dan niet zomaar een biertje maar één dat zou passen bij grootse Haarlems bierverleden. Het werd Jopen Hoppenbier. 'Joop' is het type vat, met een inhoud van 112 liter) dat destijds werd gebruikt. Er werd destijds 3.500 liter gebrouwen. In de aan St. Maarten gewijde Brouwerskapel van de Grote of St. Bavokerk in Haarlem werd het bier op 11 november 1994 ten doop gehouden. Tot eind 1996 werd Jopen Hoppenbier gebrouwen bij Brouwerij De Halve Maan. Toen deze brouwerij te kampen kreeg met financiële problemen werd het bier gebrouwen in Brouwerij De Koningshoeven, alwaar Chris Wisse als gastbrouwer de roerstok ter hand nam. In 2010 kreeg Jopen Hoppenbier de zilveren medaille in de categorie European Ale Styles tijdens de BrewNZ Beer 2010-verkiezing. Op 10 november 2011 werd Jopen Hoppenbier bekroond met de Gouden European Beer Star 2011 in de categorie Belgian Style Ale. Jopen Extra Stout Gebrouwen sinds: 2005 Alcoholpercentage: 5.5% Soort: stout Opmerkingen: De Extra Stout is een bierstijl die tot begin 1900 in Haarlem werd gebrouwen ondermeer door brouwerijen Het Scheepje en Lans en het Hert. De bierstijl is een iets zwaardere vorm van de Ierse Stout die meestal rond de 4,5% alcohol bevat. De Extra Stout bevat 5,5% alcohol en heeft de voor een Stout kenmerkende gebrande bitterheid van 45 EBU. In Nederland is de extra Stout tot de laatste eeuwwisseling gebrouwen geweest in de vorm van Van Vollenhoven Stout, dat toen door Heineken werd gesaneerd. Jopen Extra Stout won in 2009 een gouden medaille bij de World Beer Championships in de categorie Stout. De jury beoordeelde het bier met een 9,1. Bitterheid: 45 EBU. Jopen Extra Stout won op 11 november 2010 een zilveren award bij de European Beer Star in Neurenberg in de categorie Dry Stout. Jopen Vier Granen Bokbier Gebrouwen sinds: 1996 Stamwortgehalte: 16.0 Alcoholpercentage: 6.5% Soort: bok Opmerkingen: In het najaar van 1996 werd het Haarlems Jopen Vier Granen Bokbier gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van Bierbrouwerij De Halve Maan BV. Later werd het bier gebrouwen bij Brouwerij De Koningshoeven in Tilburg. Op 10 november 2011 werd de Jopen Vier Granen Bokbier bekroond met een Zilveren Beer Star in de categorie "Belgian Style Dubbel". Jopen Koyt Gebrouwen sinds: 1996 Stamwortgehalte: 18.5 Alcoholpercentage: 8.7% Soort: speciaalbier Opmerkingen: Jopen Koyt wordt gebrouwen sinds 29 januari 1996, in eerste instantie in opdracht van het Haarlems Biergenootschap. Haarlems Jopen Koyt is een gruitbier naar een receptuur uit 1407. Het is het enige haverbier ter wereld dat met gagel wordt gebrouwen. Gagel was vroeger één van de meest voorkomende ingrediënten van gruit. Het kruidenmengsel gruit werd voor de bierbereiding gebruikt voordat het gebruik van hop in zwang kwam. Destijds bezat de adel het alleenrecht om gruit te verhandelen; dit zogeheten gruitrecht was een vroege vorm van accijns. Het gruitbier of Koytbier was zeer populair in de vijftiende eeuw, niet alleen in Haarlem zelf maar ook daarbuiten. Zo was het Haarlemse Koyt het meest gedronken bier in de stad Antwerpen. Het bier werd in eerste instantie gebrouwen met behulp van de brouwfaciliteiten van Bierbrouwerij De Halve Maan B.V. Later werd het bier gebrouwen door Brouwerij De Koningshoeven in Tilburg. In 2009 won Jopen Koyt de gouden medaille tijdens de European Beer Star 2009-verkiezing in de categorie "Herb and Spice Beer". Meer dan 836 bieren uit 35 landen deden mee aan de wedstrijd; in maar liefst 41 categorieën streden zij om een award. Een 78-koppige, internationale en deskundige jury beoordeelde de bieren op onder andere kleur, geur, schuimkraag en natuurlijk de smaak. De jurering werd blind uitgevoerd op de Doemens Brewing Academy in Munchen (Gräfelfing). De European Beer Star Award is in het leven geroepen door private brouwerijen en de Association of Small and Independent Breweries in Europa. Doel van de wedstrijd is om juist de speciale en authentieke bieren met specifieke karakters te promoten; bieren die opvallen door hun smaak en kwaliteit. Voor iedere categorie is een gouden, zilveren en bronzen medaille toegekend. Op 10 november 2011 werd Jopen Koyt bekroond met een Zilveren European Beer Star 2011 in de categorie " Herb and Spice Beer". Jopen Lentebier Gebrouwen sinds: 2003 Stamwortgehalte: 17.5 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: meibok Jopen Adriaan Rosé Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 4.5% Soort: rosé Johannieter Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 9.0% Soort: bok Opmerkingen: De recepten van het Jopenbier uit de Middeleeuwen zijn bewaard gebleven in het Noord - Hollands Archief. Het archief is gehuisvest in het voormalige Sint Jansklooster in de Janstraat in Haarlem. De kloosterorde die hier in de Middeleeuwen actief was waren de Johannieter monniken, ook wel hospitaalridders genoemd. Deze monniken brouwde in het klooster ook bier, voor hun gasten en voor eigen gebruik. Johannieter is een zeer donker en krachtig zwaar bier, dat zeer voedzaam is. Door het gebruik van geroosterde tarwemout heeft het bier veel karakter, zonder veel zoetheid te hebben. De bierstijl is een hybride van een Dubbelbok en een Export Stout. Het bier is niet gefilterd en gist na op fles. Johannieter is een bier om rustig van te genieten. Jopen Johannieter werd op zaterdag 23 oktober 2010 verkozen tot Lekkerste Bokbier van Nederland in de categorie 'Zwaar bockbier'. Tijdens het PINT Bokbierfestival in Amsterdam behaalde het bier de derde plaats in de categorie "Beste Dubbelbock". Jopen Johannieter werd in 2011 wederom verkozen tot Lekkerste Bokbier van Nederland in de categorie 'Zwaar Bockbier'. Jopen Stripbier Gebrouwen sinds: 1998 Opmerkingen: De gedachte achter het Stripbier is dat een striptekenaar een opdruk voor een bierfles ontwerpt en daarbij mag bepalen welk bier er voor hem wordt gebrouwen als Stripbier van dat jaar. De spits werd in 1998 afgebeten door Hein de Kort met een amberbier. In 2000 was het de beurt aan de Haarlemse tekenaar Joost Swarte met een zwaar bruin bier. Twee jaar daarna was Mark Retera de ontwerper van de Dirk Jan Tripel. In 2004 was Barbara Stok de eerste vrouw in het gezelschap, wat leidde tot een witbier met witte chocolade. De 2006 uitgave was er een van het tekenaarscollectief Lamelos met een blond 7% bier. Roel Smit heeft ons in 2008 op de proef gesteld, door te komen met een "heet bier". Het Rock 'n Roel bier is gebrouwen met Madame Jeanette pepers, die in de brouwketel zijn toegevoegd. Jopen Stripbier 2010 kreeg de naam Zwaar Werkbier mee. Dat jaar was Joost Veerkamp de gelukkige die zijn eigen bier mocht ontwikkelen. Joost komt uit Heemstede en speelt dus een redelijke thuiswedstrijd. Hij heeft de link gelegd naar het thema van de Stripdagen dit jaar: Oost Europa. Hij heeft een ontwerp gemaakt voor de fles waarbij het Haarlemse standbeeld van Loutje (Lourens Janszoon Coster) een heel andere uitstraling krijgt. Als bier heeft hij zijn voorkeur uitgesproken voor een ware gerstewijn; donker, rijk van smaak en ruim 10%. Dit jaar is voor het eerst ook een verpakkingsdoos om de fles ontwikkeld waar naast het Zwaar Werkbier ook een bijpassend glas in zit. Er zullen 5.000 dozen Zwaar Werkbier gebrouwen worden met een fles en glas, beide ontworpen door Joost Veerkamp. Buiten Haarlem zal het Zwaar Werkbier verkocht worden door de Mitra slijterijen en gespecialiseerde slijterijen. Ongelovige Thomas Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 10.0% Soort: winterbier Opmerkingen: Ongelovige Thomas is een "Dark DIPA" (donkere Dubbel India Pale Ale) en is de vervanger van het vroegere Winterbier. Gedurende het brouwproces zijn onder andere de Amerikaanse hopsoorten Simcoe, Cascade en Chinook gebruikt. Witte Rook Gebrouwen sinds: 2011 Alcoholpercentage: 6.5% Soort: speciaalbier Opmerkingen: Op donderdag 20 januari werd het eerste officiële brouwsel van de Jopen Brouwerij gebrouwen, een Rauch Weizen. Het bier was vanaf zaterdag 12 februari verkrijgbaar op tap in de Jopenkerk. De Witte Rook heeft het verfrissende van een Weizen met in het aroma en de nasmaak een subtiel vleugje rook. Jopen Trinitas Tripel Gebrouwen sinds: 2011 Alcoholpercentage: 9.0% Soort: tripel Jopen Gerstebier Gebrouwen sinds: 2011 Alcoholpercentage: 4.5% Opmerkingen: Jopen Gerstebier won op 11 november 2010 een zilveren award bij de European Beer Star in Neurenberg in de categorie English-Style Golden Ale (Summer Ale). Jacobusbier Gebrouwen sinds: 2011 Soort: speciaalbier Opmerkingen: Jacobusbier is amberkleurig en heeft een kruidige smaak van roggemout in combinatie met de fruitigheid van Amerikaanse hop. Barrevoet India Pale Ale Gebrouwen sinds: 2010 Alcoholpercentage: 7.0% Soort: india pale ale Jopen Jacobus Rye Pale Ale Gebrouwen sinds: 2011 Alcoholpercentage: 5.3% Soort: speciaalbier Opmerkingen: De Jopenkerk heet officieel Jacobskerk. De kerk is op 16 juli 1911 in gebruik genomen. Er hangt een plaquette in de gang die hieraan herinnert. De Jopen Jacobus Rye Pale Ale is speciaal gebrouwen ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de brouwerij. Jacobus is de beschermheilige van de pelgrims, herkenbaar aan de St Jacobsschelp. Deze pelgrim overnachten vroeger bij gasthuizen op de route van hun tocht. De gasthuizen hadden vanwege deze bezoekers een bijzondere regeling met de belasting; zij waren vrijgesteld van accijns, mits ze brouwden met rogge. Vandaar dat er gekozen is om het Jacobusbier een roggebier te laten zijn; een Rogge Pale Ale. Amberkleurig, 5,3 procent alcohol en een royale hand hop zorgen voor een kruidig, droog en pittig gehopte doordrinker. Zeg maar een lichte variant van een IPA.

afb. 2: Jopen Hoppenbier