Stadsbrouwerij De Hemel

Categorie: Bierbrouwerij
Groep : Onafhankelijk
Opgericht: 1996
Franseplaats 1
6511 VS Nijmegen
Provincie: Gelderland
Telefoon: 024-360 61 67
Eigenaar/directeur: Herm Hegger
Brouwmeester: Herm Hegger en Henk Fitters
URL: http://www.brouwerijdehemel.nl
@mail: info@brouwerijdehemel.nl
Openingstijden: di.-vr.: 14.00 - 21.00 uur en zat. en zon. 12.00 - 21.00 uur
Brouwerijfoto's van deze brouwerij
Etiketten van deze brouwerij

Over de brouwerij

Op 14 mei 1996 werd Stadsbrouwerij De Hemel officieel geopend. De brouwerij is ontstaan op initiatief van brouwer Herm Hegger, voormalig brouwmeester van Brouwerij de Raaf uit het Gelderse Heumen. Herm Hegger, met een opleiding Hotelschool achter de rug, heeft niet stil gezeten. Was hij eerst jaren amateurbierbrouwer, sinds 1983 had hij in Heumen zijn eigen Brouwerij Raaf. In 1995 werd dat hoofdstuk afgesloten, nadat Raaf in 1991 door Oranjeboom was overgenomen. In 1994 begon Herm Hegger met de verwezenlijking van zijn nieuwe project in het toen nog leegstaande Brouwershuis. Er is veel gebeurd in het oude pand aan de Nijmeegse Steenstraat.
Het Brouwershuis, waarvan de gevel dateert uit 1621, kent een onduidelijk verleden. Het is namelijk niet zeker of het ooit echt het gildehuis is geweest van de Nijmeegse brouwers. Daar het gilde formeel nooit is opgeheven, kan het gebeuren dat Stadsbrouwerij De Hemel er als enige overgebleven Nijmeegse brouwerij lid van is. Eén van de regels van het gilde bestond eruit dat wanneer een brouwer overleden was, de weduwe aanspraak kon maken op een jaarlijkse toelage. Mocht de huidige brouwer dus iets overkomen dan kon zijn vrouw hier ook gebruik van maken. Het betrof destijds een bedrag van 200 à 300 gulden (90 à 135 euro). Dit bedrag is tot op de dag van vandaag nog steeds hetzelfde. Het gilde was tot 1800 in het huidige gebouw gehuisvest. Daarna heeft het lange tijd dienst gedaan als pakhuis. Het pakhuis had waarschijnlijk deels een woonfunctie. Gedurende korte tijd deed het gebouw ook dienst als kerk. De buurt ging achteruit, hetgeen ook te herleiden was aan de namen van drie café's: Hemel, Hel en Vagevuur. In 1950 kocht het Nijmeegse bestuur het gebouw aan. Tegenwoordig is het pand een beschermd monument.
In de loop van de tijd werd er gemoderniseerd, maar met de restauratie die in 1969 werd afgerond werd er naar gestreefd het gebouw zijn oorspronkelijke uiterlijk terug te geven. Sindsdien was het pand in gebruik als woonhuis.
Rond 1525 telde Nijmegen nog 45 brouwerijen. In haar glorietijden zouden het er zelfs rond de 70 zijn geweest. Begin 20e eeuw sloot de laatste brouwer, J. Laane, zijn Brouwerij De Ster, gelegen aan de Berg en Dalseweg.
Naast een brouwerij is de Hemel tevens een 'levend' museum, waar bezoekers met eigen ogen kunnen zien hoe op ambachtelijke wijze bier wordt gebrouwen. Wat Herm Hegger echter onderscheid van andere ambachtelijke brouwers is het feit dat hij tevens bierazijn, likeur en mosterd vervaardigd. Direct onder het dak van de brouwerij is de likeurstokerij van de Nijmeegse distillateur Onstenk te bezichtigen en een groot deel van de verzameling antieke brouwspullen die door het gehele gebouw zijn te bezichtigen.
In 1996 werd er begonnen met het brouwen van één brouwsel van 1000 liter maximaal twee keer per week. In 1997 werd twee keer per drie weken een hoeveelheid van 1000 liter gebrouwen.
In februari 1999 verhuisde de brouwerij van de Steenstraat 2 in Nijmegen naar de Franseplaats 3 in Nijmegen, alwaar het pand van het voormalig Stedelijk Museum De Commanderie van Sint-Jan werd betrokken. In dit van oorsprong eveneens historische gebouw, dat echter begin jaren zeventig grotendeels herbouwd werd, kregen meer ambachtelijke bedrijfjes een plaats.
Deze nieuwe lokatie werd op paaszaterdag 3 april 1999 officieel geopend. In 1196 stichtten Alardus, graaf van Nijmegen, en zijn vrouw Uda een pelgrimshuis onder bescherming van Keizer Hendrik VI. In 1214 kreeg de militaire kloosterorde der Johannieters (opgericht naar aanleiding van de kruistochten en later bekend als Maltezer ridders) het beheer over het zogenaamde hospitium, een doorgangshuis waar pelgrims en zieken verzorgd werden. De leiding was in handen van een commandeur, vandaar de naam commanderie van Sint-Jan. De laatste commandeur maakt in zijn testament melding van een partij hop op zolder hoewel van het gebouw geen brouwerijverleden bekend is. Wel kent het gebouw diverse andere bestemmingen.
In 1576 maken Spaanse soldaten kwartier in de commanderie. In 1582 wordt de kapel (in 1650 afgebroken) een slachthuis. De grote zaal wordt dan door de stad voor diverse doeleinden gebruikt. In 1655 neemt de Illustere School en Kwartierlijke Academie, de eerste universiteit van Nijmegen, die slechts 23 jaar heeft bestaan, intrek in de commanderie. Het academiepoortje is tegenwoordig ingemetseld in de Gedeputeerdenplaats naast het stadhuis.
Halverwege de 17e eeuw tot 1944 zetelt de Waalse kerk in een deel van de commanderie. Tweemaal komen wegens godsdienstvervolging gevluchtte protestanten uit Frankrijk en de Zuidelijke Nederlanden naar onder andere Nijmegen, waar overigens al een Waalse kerk bestond.
In de 19e eeuw maakte ook de Nederduitse Gemeente gebruik van dit complex.
Een geallieerd bombardement op 22 februari 1944 en de daarop volgende illegale sloop laten slechts een ruine over.
In 1955 lapt een particulier de resten op en begint er een populair wijnhuis. In 1958 worden sloopplannen van de gemeente in verband met de reconstructie van de benedenstad ternauwernood afgewend. De rijkscommissie voor de monumentenzorg spreekt in de jaren '60 van 'een object op de rand van de monumentenzorg'. Toch komt de overheid met een restauratiesubsidie over de brug, hoewel er eerder van reconstructie sprake zal zijn.
Begin jaren 60 wordt de commanderie verkocht aan de universiteit van Nijmegen. In afwachting van restauratie te behoeve van een studentensocieteit exploiteert men er een succesvol studentencafé. Eind jaren '60 zakt het traditionele studentenleven echter in. In 1971 koopt de gemeente de commanderie om er na restauratie in 1974 het Nijmeegs museum in te vestigen.
Na vertrek van het Nijmeegs museum eind 1998 wil de gemeente het complex verkopen maar stelt als voorwaarde dat het een publieke functie moet behouden. Brouwer Herm Hegger toont belangstelling en wil er behalve De Hemel ambachtelijke bedrijfjes in onderbrengen die de toeristische uitstraling van het gebouw moeten ondersteunen. Gedacht wordt op dat moment aan bijvoorbeeld een glasblazerij, koffiebranderij of hoedenmaker. Met behulp van onder andere een subsidie van het Europees Stimuleringsfonds kan de koop gesloten worden en in iets meer dan een maand verhuist De Hemel van de Steenstraat naar de Franseplaats. Begin mei 1999 opent ook het restaurant Divas haar deuren, in oktober gevolgd door Marionettentheater Madoc.
Intussen kondigt Herm Hegger aan zijn destilleerderij uit te breiden en onder de naam De Geest enigszins los te koppelen van de brouwerij. Rondleidingen mogelijk op afspraak!

afb. 1: Henk Fitters, brouwer en distillateur

Bieren

Huidig assortiment (moederbrouwsels):
afb. 2: de ruine van de Commanderie in de jaren 60

cambrinus

E-mail: info@cambrinus.nl
URL: http://www.cambrinus.nl

Laatste update:  (GMT +1)

copyright © 1988 - 2010 Cambrinus.nl. Alle rechten voorbehouden.