Cambrinus.nl - Nederlandse bieren en brouwerijen

Brouwerij De Vijf Eiken

Categorie: Bierbrouwerij
Groep : Onafhankelijk
Opgericht: 1661
Gesloten: 1890
Oosterhoutseweg 55
4121 RE Rijen (buurtschap Heikant)
Provincie: Noord-Brabant
Eigenaar/directeur: Adriaan van der Maade
Brouwmeester: Adriaan van der Maade

Over de brouwerij

Brouwerij De Vijf Eiken is in 1661 ontstaan "aen de vijff eijck". Tussen 1664 en 1694 staan in de dorpsrekeningen verschillende betalingen van drank die zij verteerd hadden ten huize van Huijbrecht Cornelis Huijbrechts, de eigenaar van de huisbrouwerij. De stadhouder betaalde de rekeningen echter niet, maar de uitbater stuurde ze door naar het gemeentebestuur. Zo verteerde het gezelschap in 1664 de somma van "56 gulden en drie stuivers, tsijne huijse verteert in verscheijde reijsen als Sijne Hoochheit aldaer op de jacht quam". Ook later werden er rekeningen door de herbergier ingediend, nadat de Heer van Breda langs was geweest. In die tijd was het gebruikelijk dat de bestuurders de verteringen ten laste van de gemeente lieten komen.
In 1700 kon de familie van brouwer Huijbrechts niet meer aan hun verplichtingen voldoen en werd de boedel van Huijbrecht Cornelis Huijbrechts zaliger en Maeyken Janssen de Jongh openbaar verkocht. Cornelis Huijben van Dongen werd de nieuwe tavernier in De Vijf Eiken. Er was een behoorlijke omzet, want hij betaalde in 1714 het hoogste bedrag aan bierimpost, dit was een belasting op de omzet van zij bier in zijn herberg en zijn brouwerij.
In 1724 werd zoon Cornelis van Dongen eigenaar. Hij overleed in 1739 en werd opgevolgd door zijn zoon Peeter, die in 1762 kwam te overlijden. Kleinzoon Jan Cornelis van Dongen werd de nieuwe brouwer, hij was tevens schepen in het dorp. Hij was in die tijd één van de acht brouwers in de gemeente, die tevens landbouwer waren. Na het overlijden van de brouwer/schepen werd de boerderij/herberg en brouwerij verhuurd aan Peeter de Hoon, die gehuwd was met Dorothea Bakx, een brouwersdochter uit Rijen. Na het overlijden van Peeter kreeg zijn weduwe een patent voor brouweresse. In 1839 woonde Adriaan van der Maade als huurder op De Vijf Eiken. Dat hij daar bierbrouwer werd is niet zo vreemd, hij was getrouwd met Wilhelmina van Dongen. De productie bedroeg 200 vaten per jaar. Hiermee behoorde hij tot de kleinere brouwerijen in de gemeente. Honderd jaar eerder betaalde de brouwer nog de meeste belasting over zijn bier.
Daarna raakte de brouwerij in kwijnende toestand. Onder andere het gevolg van de verandering van het wegenstelsel bij De Vijf Eiken. De herberg lag niet meer aan een kruispunt van doorgaande wegen. De zandbaan van Breda naar Den Bosch was na 1827 in onbruik geraakt. Over de brouwerij in de tweede helft van de 19e eeuw is weinig bekend. Tijdens de WOII ontplofte vlakbij de brouwerij een munitietrein, waarbij het pand geheel werd verwoest.

cambrinus

E-mail: info@cambrinus.nl
URL: http://www.cambrinus.nl

Laatste update: (GMT +1)